AMSTELLAND – MEERLANDEN – Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) wil de regels voor werkzaamheden in en rond het water aanpassen. Voor onder meer nieuwe beschoeiingen, steigers en duikers kan daardoor vaker een vergunning of melding nodig zijn. Het waterschap wil zo eerder zicht krijgen op werkzaamheden die gevolgen kunnen hebben voor de waterkwaliteit, planten en dieren, de doorstroming van het water en het beheer. De voorstellen liggen tot en met 28 september ter inzage.
De veranderingen maken deel uit van een actualisatie van de Waterschapsverordening en de regels die daarbij horen. AGV wil duidelijker vastleggen wat inwoners, ondernemers en organisaties moeten doen wanneer zij werkzaamheden uitvoeren in of langs het water.
Daarbij speelt de bescherming van de ecologische waterkwaliteit een belangrijke rol. Planten en dieren hebben voldoende licht, begroeiing en leefruimte nodig. Bouwwerken zoals steigers, beschoeiingen en duikers kunnen daar invloed op hebben. Met de aangepaste regels wil het waterschap ook bijdragen aan de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW).
Vaker een vergunning of melding
Een belangrijk onderdeel van de voorstellen is het onderscheid tussen werkzaamheden waarvoor een vergunning nodig is en activiteiten waarbij een melding voldoende is. Zo is voor nieuwe beschoeiingen in primair en secundair water meestal een vergunning nodig. Voor een ecologisch geschikte beschoeiing in secundair water kan worden volstaan met een melding.
Ook bij nieuwe steigers wordt dat onderscheid duidelijker. Voor een ecologisch geschikte AGV-steiger is een melding voldoende. Voor andere nieuwe steigers is in principe een vergunning nodig. Als zo’n steiger negatieve gevolgen heeft voor de ecologie, kan daarnaast compensatie nodig zijn.
Maar waarom wil het waterschap meer werkzaamheden vooraf in beeld hebben? Woordvoerder Aukje Schep geeft daarop namens AGV de volgende toelichting.
Waarom kiest het waterschap ervoor om voor meer werkzaamheden een vergunning of melding te eisen, en wat betekent dat voor inwoners en ondernemers?
Aukje Schep: “AGV wil activiteiten met mogelijke gevolgen voor waterkwaliteit, ecologie, doorstroming en beheer op het juiste moment in beeld krijgen. Een vergunning maakt een inhoudelijke beoordeling en het opleggen van maatwerkvoorschriften mogelijk. Een melding geeft het waterschap de nodige informatie over activiteiten met vooraf afgewogen belangen, zonder daarvoor een volledige vergunningprocedure te verlangen. Voor initiatiefnemers betekent een vergunningsprocedure een duidelijke (ecologische) toets vooraf, mogelijk meer voorbereiding en soms aanpassing van het ontwerp. Daar staat tegenover dat natuurvriendelijke standaardoplossingen juist met alleen een melding kunnen worden uitgevoerd”.
Dat betekent in de praktijk dat inwoners en ondernemers bij bepaalde plannen eerder moeten nagaan welke regels gelden. Een vergunning kan extra voorbereiding vragen, maar bij werkzaamheden die volgens een natuurvriendelijke standaard worden uitgevoerd, kan een eenvoudiger melding voldoende zijn.
Meer regels voor steigers, duikers en oevers
De voorstellen gaan niet alleen over beschoeiingen en steigers. Ook voor nieuwe duikers komen technische eisen en een duidelijker onderscheid tussen een meldingsplicht en een vergunningplicht.
Daarnaast wordt ecologische compensatie explicieter in de regels opgenomen. Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer een nieuwe steiger voor extra schaduw op het water zorgt of wanneer door werkzaamheden begroeiing langs de oever verdwijnt.
Binnen aangewezen gebieden komt bovendien een meldplicht voor nieuwe passieve waterinfiltratiesystemen (PWIS). Daarmee wil het waterschap beter weten waar deze systemen worden aangelegd en hoeveel extra water daarvoor nodig is.
Compensatie moet achteruitgang voorkomen
Bij de nieuwe regels speelt ecologische compensatie een belangrijke rol. Het uitgangspunt is dat natuurwaarden die door een nieuwe ingreep verloren gaan, moeten worden gecompenseerd. Hoe dat precies moet gebeuren, verschilt volgens AGV per situatie. Daarbij is ook de vraag hoe het waterschap bepaalt wanneer compensatie voldoende is en hoe vervolgens wordt gecontroleerd wat daarvan in de praktijk terechtkomt.
De nieuwe regels leggen meer nadruk op ecologische compensatie. Wanneer vindt het waterschap die compensatie voldoende, en hoe wordt gecontroleerd of planten en dieren er in de praktijk daadwerkelijk op vooruit gaan?
Aukje Schep: “Compensatie is volgens AGV alleen nodig wanneer een nieuwe ingreep natuurwaarden wegneemt. Wat voldoende is, wordt gebiedsgericht per locatie en plan beoordeeld, waarbij zowel de hoeveelheid als de ecologische functie van de compensatie relevant kan zijn. De stukken bieden echter nog geen algemeen toepasbaar beoordelingskader. De regels en compensatie zijn nadrukkelijk niet bedoeld om de situatie te verbeteren, maar alleen bedoeld om achteruitgang te voorkomen. Toezicht is dan ook gericht op naleving van vergunningvoorschriften en instandhouding van de waterkwaliteit”.
De compensatieregels zijn daarmee vooral bedoeld om te voorkomen dat de ecologische situatie door nieuwe werkzaamheden verslechtert. Er geldt op basis van de huidige voorstellen dus geen algemene maatstaf waarmee voor iedere locatie vooraf exact kan worden bepaald hoeveel compensatie voldoende is. Het waterschap maakt die afweging per plan en gebied.
‘Wat je ecologisch wegneemt, geef je ecologisch ook terug’
Dagelijks bestuurder Jennifer Bloemberg benadrukt dat water niet alleen ruimte nodig heeft voor het afvoeren en vasthouden van water, maar ook als leefgebied voor planten en dieren.
“Water vraagt meer ruimte, ook voor planten en dieren, nu en in de toekomst. Daarom maken we duidelijker wat nodig is bij werkzaamheden in en langs het water. Wat je ecologisch wegneemt, geef je ecologisch ook terug”, aldus Bloemberg.
De voorgestelde veranderingen kunnen gevolgen hebben voor inwoners en ondernemers die iets willen bouwen of aanpassen in of langs het water. Volgens het waterschap is het daarom belangrijk dat belanghebbenden tijdens de inspraakperiode kunnen reageren.
Inspraak tot en met 28 september
De voorstellen voor de aangepaste Waterschapsverordening en bijbehorende regels liggen van maandag 17 augustus tot en met maandag 28 september ter inzage. Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen in die periode een zienswijze indienen. Dat kan digitaal, schriftelijk of mondeling.
In een zienswijze kunnen belanghebbenden aangeven op welke voorgestelde wijziging zij reageren en waarom zij het daarmee eens of oneens zijn.
De actualisatie van de waterschapsregels is een meerjarig traject dat in 2024 begon. Gemeenten, agrarische organisaties, de recreatiesector en andere betrokken partijen zijn tijdens de voorbereiding geïnformeerd en geraadpleegd.
Na de inspraakperiode beoordeelt het waterschap alle reacties. Vervolgens worden de voorstellen verder behandeld en volgt de definitieve besluitvorming. Naar verwachting bespreekt het algemeen bestuur van AGV de voorstellen op 10 december 2026.
Bron en foto: Aukje Schep, woordvoerder Waterschap Amstel, Gooi en Vecht
